De eerste nachtvorst komt dit jaar bijna altijd eerder dan je denkt, en precies dan merk je of je buitenkraan nog aan staat. Een kraan die je vergeet dicht te zetten, kost je in het slechtste geval een gesprongen leiding, een natte muur en een loodgieter die in januari toch al overvol zit. Het mooie is dat de klus zelf nog geen tien minuten duurt.
Op veel plekken in Nederland staat deze kraan al sinds de bouw gewoon buiten, zonder enige bescherming tegen kou. Water dat in een leiding blijft staan, zet bij vorst uit en zet daarmee druk op het materiaal. Daardoor kan de leiding barsten. Dat merk je meestal niet meteen: pas als het weer dooit, begint het water te lekken en ontstaat de echte schade aan muur of vloer.
Waarom dit zo'n dure fout kan worden
Een gesprongen leiding zit vaak in een muur of onder de vloer, op een plek waar je niet meteen bij kunt. Je ziet het probleem dus niet op het moment dat het ontstaat, maar pas weken later als er een vochtplek verschijnt. Tegen die tijd is het water al tot in de isolatie getrokken. Een opstalverzekering dekt deze schade in de meeste gevallen wel, maar je zit alsnog met een opengebroken muur, een tijdelijke oplossing en weken wachten op herstel. Veel makkelijker om dat gewoon te voorkomen.
Woon je in een nieuwer huis, dan is de kans groot dat je al een vorstvrije kraan hebt. Bij zo'n kraan loopt het water na gebruik automatisch terug de leiding in, zodat er nooit water in het buitenste stuk blijft staan. Twijfel je of jouw kraan vorstvrij is: kijk of er een lange steel in de muur verdwijnt richting binnen. Is dat niet het geval, dan moet je zelf aan de slag.
Wanneer je dit het beste doet
Wacht niet tot de weersapp een vorstwaarschuwing geeft, want dan ben je eigenlijk al te laat. Het handigst is om de kraan dicht te zetten in de herfst, ergens tussen half oktober en half november, nog voordat de eerste echte nachtvorst valt. Dan heb je de klus achter de rug op een moment dat het nog relatief warm en droog buiten is, in plaats van dat je met koude handen in het donker naar een afsluitkraan zoekt terwijl het al vriest.
Gebruik je de kraan toch nog af en toe in een milde periode, dan kun je hem na gebruik telkens weer leeg laten lopen. Zodra de eerste nachten onder het vriespunt duiken, zet je hem definitief dicht voor de rest van het seizoen.
Zo vind je de afsluitkraan
Tussen de hoofdleiding van je huis en de buitenkraan zit een losse afsluitkraan. Je herkent hem aan een hendel of draaiknop, meestal onder het aanrecht in de keuken, in de meterkast, de kelder of achter het luik van de kruipruimte. Volg de leiding die naar de buitenmuur loopt en je komt er vrijwel altijd uit. Heb je geen idee waar hij zit, vraag het dan aan de vorige bewoner of kijk in de bouwtekening als je die nog hebt.
In drie stappen vorstvrij
De klus zelf is simpel, zolang je de juiste volgorde aanhoudt:
- Draai eerst de afsluitkraan binnen helemaal dicht, zodat er geen water meer bij kan.
- Zet daarna de buitenkraan open, zodat het water dat nog in de leiding staat eruit kan lopen. Zet er eventueel een emmertje onder.
- Laat de buitenkraan daarna gewoon openstaan voor de rest van de winter. Zo kan eventueel restwater of condens altijd weg, in plaats van dat het ingesloten blijft en toch gaat bevriezen.
Heb je ook een losse aftapkraan net na de afsluitkraan? Zet die dan ook even open om het laatste restje water eruit te laten lopen, en draai hem daarna weer dicht. Lekt je kraan al bij de basis, dan vriest dat lekwater vaak het snelst. Een nieuwe afdichtring (O-ring) verhelpt dat meestal al. Houdt de lekkage aan, schakel dan een loodgieter in voordat de vorst echt begint.
Je tuinslang verdient ook een plekje binnen
Een tuinslang die buiten blijft liggen, bevriest op dezelfde manier als een leiding en kan daardoor scheuren. Maak hem los van de kraan, laat het water eruit lopen door hem even helemaal uit te rollen, en rol hem daarna op voor opslag in de schuur of garage. Was je toch al bezig met je tuin winterklaar maken, dan is dit het moment om de slang meteen mee te nemen.
Heb je ook kwetsbare potplanten buiten staan die nog niet binnen zijn, doe dat dan in hetzelfde weekend. In ons artikel over planten beschermen tegen nachtvorst lees je precies welke soorten als eerste naar binnen moeten.
Dit is de klus die je dit weekend nog even doet
De buitenkraan afsluiten kost je minder tijd dan een kop koffie drinken, maar voorkomt een schadepost die zomaar in de duizenden euro's kan lopen. Plan het in op een droge dag, voordat de eerste nachtvorst er echt is, en je hoeft er de rest van de winter niet meer aan te denken. Terwijl je er toch bezig bent in de tuin: een hoopje bladeren in de hoek laten liggen helpt egels de winter door, en dat kost je helemaal niets.